Flight sharing

flight sharingOstatni artykuł o planach wejścia Ubera w lotnictwo wywołał ciekawą dyskusję, którą warto pociągnąć. Wiedziałem, że w Polsce funkcjonuje coś w rodzaju flight sharingu, ale nie znałem konkretnych przykładów – na szczęście Maciej Gierczak odesłał mnie do strony www.timebros.pl. Na tej stronie piloci podają swoje planowane loty i oferują możliwość zabrania pasażerów w zamian za współudział w kosztach podróży. Ale po kolei. 

Czym jest flight sharing?

Dzielenie lotu. Bardziej precyzyjnie dzielenie się kosztami lotu. Założenie genialne w swojej prostocie – przecież skoro lecę Cessną 172 z Warszawy do Szczecina to dlaczego mam wieźć 3 puste miejsca? Jeżeli uda mi się skompletować 3 dodatkowe osoby, i podzielą się one ze mną kosztami paliwa i resursu samolotu, to wszyscy będą zadowoleni. Coś jak BlaBlaCar, tylko w powietrzu.

No właśnie to powietrze jest kluczowe – nie wiem, czy jest inna dziedzina życia (transportu na pewno nie), która jest tak szczegółowo regulowana przepisami. Żeby legalnie przewieźć pasażera musisz spełnić szereg wymogów – dotyczy to certyfikatu AOC, koncesji, CAMO, pilotów z odpowiednimi uprawnieniami, masy dokumentacji, regulacji czasu pracy itp. Do zrobienia, ale tylko, jeżeli masz popyt na usługi – w przeciwnym wypadku dołożysz do interesu. A czy mogę tak bez papierów przewieźć kogoś tak, żeby zarobić? Tak, możesz przewieźć, ale nie możesz zarobić. Oczywiście nie musisz tego robić na zasadzie wolontariatu, o czym niżej.

Flight sharing w przepisach

Flight sharing został uregulowany w Rozporządzeniu Komisji (UE) 379/2014. Zgodnie z nim dopuszczalne jest odstępstwo od przepisów regulujących przewóz lotniczy (AOC) dla lotów, w których partycypują osoby fizyczne. Warunkiem jest udział w bezpośrednich kosztach lotu wszystkich osób znajdujących się na pokładzie statku powietrznego, przy czym tych osób nie może być więcej niż 6.

Jest to jasne i proste dopuszczenie do flight sharingu – dla takich operacji stosuje się Załącznik VII do Rozporządzenia 965/2012, czyli PART-NCO (operacje niezarobkowe przy wykorzystaniu nieskomplikowanych statków powietrznych). Przede wszystkim zaś nie będzie to przewóz lotniczy, czyli mamy ogromne ułatwienie dla operatora statku powietrznego.

Ale żeby latać zgodnie z tymi przepisami, musisz stosować się do poniższych zasad:

  • Dla każdego lotu powinien być sporządzony rachunek kosztów bezpośrednich;
  • W koszty bezpośrednie wchodzą np: paliwo, opłaty lotniskowe, koszty najmu samolotu. Nie będzie można wrzucić tu kosztów obsługi, utrzymania zdatności do lotu – EASA wydała GM (materiały doradcze) do tych przepisów i rozdzieliła direct cost (czyli koszt bezpośredni) od annual cost (koszt roczny – np. CAMO);
  • Tak obliczony rachunek dzielimy między wszystkie osoby na pokładzie, w tym pilota;
  • Koszty muszą być podzielone tak, żeby pilot nie miał żadnego zysku – tylko przykładowo zwrot ¾ kosztów bezpośrednich (przy 3 pasażerach);

Dodatkowo, jeżeli ogłaszasz swój lot i szukasz publicznie pasażerów, to nawet jeżeli ich nie znajdziesz – lot powinien się odbyć. Wyjaśnię dlaczego na końcu wpisu.

Korzyści flight sharingu

Pieniądze. Jasne jak słońce. Nie płacisz 2000 zł a 500 zł za lot (jeżeli znajdziesz 3 pasażerów). Budujesz sobie nalot za niewielką część kosztów, jakie ponosiłbyś latając samotnie.

Mniej biurokracji. Nie musisz starać się o uzyskanie certyfikatu AOC, koncesji, certyfikatu CAMO, a przede wszystkim nie musisz utrzymywać tej organizacji. Odpadają Ci koszty nadzoru, wynagradzania pracowników, co ma znaczenie, jeżeli latasz niezbyt często. Znaczenie jest kolosalne – jeżeli nie latasz często z pasażerami, utrzymywanie tej machiny byłoby bez sensu.

Swoboda. Nie prowadzisz usług, przez co nie musisz biegać za klientem. Lecisz kiedy chcesz, a może przy okazji ktoś się znajdzie i pokryje część kosztów.

Ryzyka flight sharingu

Poprzez ryzyka rozumiem flight sharing sam w sobie jak i nieprawidłowe jego wykorzystywanie.

Kara administracyjna. Jeżeli ULC uzna, że mimo wszystko prowadzisz przewóz lotniczy bez spełnienia wymagań, może nałożyć karę administracyjną min. 40.000 zł. (jeżeli latasz większym samolotem regularnie może być nawet do 100.000 zł). Kara jest nakładana w drodze decyzji administracyjnej, więc masz prawo do odwołania się (wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy do ULC) a potem skargi do WSA i NSA. Jeżeli działasz zgodnie z przepisami i masz dobrego prawnika, raczej się wybronisz.

Odszkodowanie za wypadek. Tu już jest gorzej. Jeżeli będziesz miał (odpukać) wypadek, w którym ucierpi pasażer możesz mieć gwarancję, że zakład ubezpieczeń będzie próbował udowodnić, że prowadziłeś przewóz lotniczy i standardowa polisa Cię nie obejmuje. To samo zrobi prawnik poszkodowanego – musisz wiedzieć, że inaczej wygląda odpowiedzialność za szkodę jeżeli lecisz prywatnie (jako flight sharing) a inaczej jako przewoźnik (w ramach działalności gospodarczej, jako przedsiębiorstwo). W pierwszej sytuacji odpowiadasz na zasadzie winy, czyli musisz coś zawalić, żeby sąd obciążył Cię odszkodowaniem. W drugim jest zasada ryzyka – odpowiadasz praktycznie za wszystko, chyba, że szkoda nastąpiła wyłącznie w wyniku działania osoby trzeciej albo siły wyższej. Temat na pracę magisterską, ale najważniejsze – jeżeli sąd uzna, że był to przewóz, na 99% zapłacisz odszkodowanie. A tu wchodzimy w setki tysięcy złotych.

Nie możesz zarabiać. Dzielisz tylko koszty. Będzie proste do udowodnienia, że zarabiasz, jeżeli koszty średnie na trasie wynoszą 2.000 zł, a Ty masz 4 pasażerów i „kasujesz” każdego po 800 zł. Pamiętaj, nie możesz zarabiać na takim rodzaju latania.

Twoim klientem nie może być spółka. Może okazać się istotne z księgowego punktu widzenia. Klientami flight sharingu mogą być tylko osoby fizyczne, a nie prawne. Więc spółka (np. z o.o, SA) nie zrzuci się na lot. Można to ominąć – płaci prezes takiej spółki z własnej kieszeni, a spółka mu zwraca wszystko na podróż służbową.

Ryzyko dla pasażera. Na stronie www.timebros.pl mamy podany m.in. nalot pilota. Ale szczerze nie wiem, czy jest on weryfikowany (oczywiście zawsze można poprosić o pokazanie książki pilota, ale czy pasażer o tym wie?). A latanie z pilotem, który dzień wcześniej odebrał PPL jest pewnym ryzykiem…

Czyli co robić?

Zrobisz co uważasz, wyżej masz argumenty za jednym i za drugim rozwiązaniem. Jednak decydując na flight sharing musisz pilnować się z określonymi wymaganiami i nie traktować tego jako tablicy rozkładów lotów. Mnie np. zastanawiają „dowolne terminy” lotów na stronie – wygląda to trochę jak ogłoszenia air-taxi, przez co rośnie ryzyko uznania działalności za przewóz lotniczy.

Jeżeli już zdecydowałeś się na ogłoszenie lotu, leć mimo tego, że nikt się na niego nie znalazł. Robisz to dla ochrony własnego interesu – jeżeli dojdzie do procesu o odszkodowanie będą stosowane różne chwyty, żeby udowodnić Ci, że prowadzisz przewóz lotniczy (jak pisałem po prostu łatwiej wtedy dostać odszkodowanie). A takim dowodem będzie np. ogłoszenie lotu i jego niewykonanie (oczywiście nie raz, a np 10 razy w miesiącu), albo ogłaszanie się na dowolny termin. Pamiętaj, że w internecie nic nie ginie i możesz sobie zaszkodzić takimi działaniami.

Dla bezpieczeństwa dobrze jest prowadzić prosty rejestr, który obejmuje cenę paliwa w dniu lotu, cenę wynajmu samolotu, opłaty lotniskowe, liczbę pasażerów i kwotę, jaką płacą – pomoże Ci to w ewentualnym bronieniu swojego stanowiska, że nie zarobiłeś na locie.

Mówiąc wprost – flight sharing jest świetnym pomysłem na obniżenie kosztów podróży a nie na zarobek. Oczywiście możliwe są pewne odchylenia, ale wszystko w granicach rozsądku. Jeżeli masz aspiracje do zarabiania na lataniu, to nie tędy droga. Znalazłem też serwis www.skyuber.com, więc widać, że temat działa w UE i ma potencjał rozwoju.

Na koniec polecam artykuł, jak to wygląda w USA – ciekawe spostrzeżenia FAA.

5 thoughts on “Flight sharing

  1. Koszt Lotu 1500 zl. Zabieram trzech pasazerow inkasujac od osoby 450 zł. Z mojej kieszeni wykladam brakujace 150. Moje pytanie: w przypadku Lotu Flight sharing koszty musza byc rozlozone rownomiernie?

    Polubienie

    1. Witam,

      Koszty nie muszą być równe. Podział 450 do 150 jest jak najbardziej do zaakceptowania – w końcu pilot steruje samolot, a to też wkład do odbycia lotu. Ważne, żeby nie zrobić z tego sposobu na życie i zarabianie.

      Pozdrawiam
      Mikołaj

      Polubienie

  2. Witam,

    Czy w przypadku balonów kosztem kwalifikowanym we flight sharingu jest:
    – Wynajem balonu reklamowego od firmy nie posiadającej żadnych certyfikatów poza ważnym certyfikatem zdatności do lotu oraz ubezpieczeniem i w której balon używany jest jedynie do własnych celów (promocja firmy, brak CAMO).
    – Kosztów zużycia sprzętu wyliczanego wg ilości godzin pracy podczas lotu współfinansowanego, gdzie wartość obliczy się na podstawie wartości początkowej sprzętu podzielonej przez maksymalną zwyczajową ilośc godzin w jakiej powłoka zachowuje właściwe parametry do odbywania lotów.
    – Wynajem auta wraz z przyczepą przystosowaną do przewożenia balonu.
    – Wynajem przeszkolonej ekipy naziemnej niezbędnej do obsługi balonu.
    – Wynajem wyposażenia dodatkowego, w tym wentylatora do napełniania balonu wraz z paliwem, butli helowej do sondowania kierunków wiatru, butli azotowej do zwiększania ciśnienia w zbiornikach z paliwem podczas niskich temperatur, krótkofalówek, gps-a.
    – Koszt ogłoszenia, którego celem jest dotarcie do potencjalnie zainteresowanej lotem osoby.

    Czy strona www kojarząca uczestników flightsharingu (pilota i pasażerów) może pobierać opłaty za potwierdzenie terminu lub np logowanie na stronie na której znajdują się ogłoszenia pilotów.

    Czy osoba nie uczestnicząca w locie może zakupić voucher posiadający wartość ułamkowej
    części lotu jednego lub więcej miejsc i przekazać go nieodpłatnie na rzecz osób trzecich.

    Czy dozwolone jest przyjmowanie zadatku na poczet rezerwacji miejsca w koszu na lot
    współfinansowany, oraz czy istnieje możliwość zastrzeżenia zatrzymania w/w zadatku po
    określonym w ogłoszeniu czasie, w przypadku gdy pasażer zrezygnuje z zarezerwowanego
    miejsca, a czas na bezkosztowe wycofanie się minął.

    Czy poniższy wzór umowy uczestnictwa w locie i partycypacji w kosztach przelotu, spełnia wymagania do prawidłowego zawarcia umowy na lot współfinansowany, oraz czy może być zawarta umowa zbiorcza z wszystkimi uczestnikami lotu czy należy zawrzeć ją z każdym z osobna.

    UMOWA UCZESTNICTWA W LOCIE I PARTYCYPACJI W KOSZTACH PRZELOTU
    zawarta w ……………………….. dnia……. 20.. roku pomiędzy
    …………………..posiadającym ważne uprawnienia do wykonywania lotów na statku powietrznym
    typu………….. na podstawie licencji członka załogi latającej o numerze……………wydanej przez
    organ……………….
    zwany dalej Pilotem
    a
    ………………………………………(imię i nazwisko)
    ………………………………………(adres zamieszkania)
    ………………………………………(numer i seria dowodu osobistego)
    ………………………………………(numer PESEL)
    zwanym dalej Uczestnikiem/Partycypantem
    zwanymi dalej: Stronami
    § 1
    Przedmiotem umowy jest udział Pilota oraz Uczestnika/Partycypanta w locie balonem o charakterze
    niekomercyjnym w okolicach ……………….. w dniu ……………………………około godziny………..
    Pilot dowódca na podstawie prognoz i obserwacji pogody oraz przepisów ruchu lotniczego
    potwierdza możliwość wykonania lotu w danym dniu. Jeśli warunki atmosferyczne nie pozwolą na
    wykonanie lotu, wtedy Pilot wraz z Uczestnikami wyznaczają termin rezerwowy. W przypadku
    braku realizacji lotu w zwiazku z brakiem wspólnego wolnego terminu uczestników lub
    niekorzystnej pogody w wyznaczonych dniach do realizacjilotu, trwającym dłużej niż jeden rok od
    daty podpisania umowy, możliwa jest ponowna kalkulacja ułamkowych kosztów lotu i przy ich
    wzroście podpisanie aneksu do umowy uwzględniającym nową cenę.
    § 2
    Na podstawie niniejszej umowy Strony zobowiązują się do partycypowania w kosztach przelotu o
    charakterze niekomercyjnym w stosunku ułamkowym: …………………………….
    § 3
    Na koszty przelotu składają się w szczególności:
    ●wynajem statku powietrznego na czas planowanego lotu oraz odpowiedniego pojazdu wraz z
    przyczepą;
    ●zakup paliwa do balonu potrzebnego do wykonania lotu oraz do pojazdu i wentylatora do
    napełnienia powłoki zimnym powietrzem;
    ●wynajem przeszkolonej ekipy naziemnej niezbędnej do prawidłowej obsługi balonu;
    ●inne, nieprzewidziane koszty, w tym ew. opłaty za udostępnienie terenu do startu oraz ew.opłaty
    za wpuszczenie pojazdu do zebrania statku powietrznego z terenu prywatnego po lądowaniu.
    ●Uczestnik/Partycypant zobowiązany jest zwrócić wyżej wymienione koszty w łącznej
    wysokości………… w terminie do …………………..
    § 4
    Pilot zobowiązuje się wykonać lot o charakterze niekomerycjnym, co oznacza, iż nie może
    przyjmować on żadnych korzyści majątkowych z tytułu wykonanego lotu.
    § 5
    Strony w umowie muszą być osobami pełnoletnimi. Uczestnicy/Partycypanci niepełnoletni mogą
    odbyć opisany w ust. 1 lot w przypadku, kiedy wyrazi na to pisemną zgodę ich opiekun prawny,
    który także jest Uczestnikiem/Partycypantem i będzie towarzyszył niepełnoletniemu podczas lotu.
    § 6
    Uczestnik/Partycypant oświadcza, iż został powiadomiony na temat ryzyka wiążącego się z lotem i
    zrzeka się wobec Pilota wszelkich roszczeń odszkodowawczych bądź roszczeń o zadośćuczynienie
    pozostających w bezpośrednim lub pośrednim związku z lotem i jego przebiegiem.
    § 7
    W sprawach nieuregulowanych w niniejszej umowie zastosowanie znajdują odpowiednie przepisy
    prawa, w szczególności przepisy Kodeksu Cywilnego.
    § 8
    Umowę sporządzono w dwóch jednobrzmiących kopiach dla każdej ze stron.
    § 9
    Wszelkie zmiany niniejszej umowy wymagają formy pisemnej pod rygorem nieważności.
    ………………………………………. ……………………………………………
    Pilot Uczestnik/Partycypant

    Polubienie

    1. Witam Pana,

      Postawił Pan dość sporo pytań, przyznam szczerze, że konwencja bloga nie do końca pozwala na odpowiedź na nie wszystkie. Dodatkowo opinia treści umowy jest czymś, co wykracza poza przyjęte przeze mnie zasady na blogu…

      W tak rozbudowanych pytaniach proszę się skontaktować ze mną przez ten adres: m.doskocz@kancelaria-fd.pl

      Wtedy na pewno pomogę.

      Pozdrawiam
      MD

      Polubienie

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s